Eşim de destekliyor ailem de

Müdahalede en önde yer alan ve yaralananlardan biri de bendim; astımım var, astım krizine girdim. Memlekete döndüm 10 gün ağır bir tedaviden geçtim ve yine geldim. Sonuna kadar buradayız, bu işin dönüşü yok

Ben Aynur Erbaş 17 yıllık işçiyim. Evliyim çocuğum yok, Şu anda Adıyaman’da çalışıyorum. Malatya, Samsun, Adıyaman çok fabrika gezdim ben. Özelleştirme sürecinde yaşadıklarımız bunlar; biz özelleştirme mağdurlarıyız. Bir yer özelleştirilince bizi başka bir yere yolladılar. Yaşadıklarımız anlatılmaz, kelimelere sığmaz bunu bizzat yaşamak gerekir. Şimdi buradayız gördüğünüz işin son noktasıdır. Biz özelleştirme sürecinde de inanılmaz eylemler yaptık. Malatya sigara fabrikası mesela kapatma kararı almıştı biz eylemlerimizle, kapatılmasının önüne geçmiştik. 97 yılından beri dolaşıyorum ben yatmadım hiç, Samsun’da üç Malatya’da iki vardiya halinde çalışıyorduk. Durmaksızın... Ailem de benimle beraber dolaşmak zorunda kaldı. Annem ve kardeşime de bakmakla yükümlüyüm, onlarda benimle beraber geldiler her gittiğim yere. Çok zor bir şey bu. Gittiğin ortama alışma, yeni bir çevre yeni bir muhit çok zor. Doğduğumuz yer değil, doyduğumuz yer memleketimiz oldu, biz bunu bile sorun yapmadık. Çünkü gerçekten, çalışmak istiyorduk. Ve gittiğimiz yerlerde arılar gibi çalıştık. En ufak bir sorun çıkarmadık çalışma süresince. Bu gün de sadece işimizi ve ekmeğimizi istiyoruz. İdeolojik, diyor başbakan. Asıl onlar ideolojik hareket ediyorlar. Biz haklıyız, haklılığımızı herkes kabul ediyor. Eşim işsiz, bir tek ben çalışıyorum. Evi aileyi ben geçindiriyorum... Eşim de destekliyor beni ailem de... Sonuna kadar senin yanındayız, diyorlar. Buraya gelip onlar da destek vermek istiyordu. Ama ne sağlıkları ne de maddi durumumuz buna elvermiyor. Müdahalede en önde yer alan ve yaralananlardan biri de bendim; astımım var, astım krizine girdim. Memlekete döndüm 10 gün ağır bir tedaviden geçtim ve yine geldim, buradayım. Sonuna kadar buradayız, bu işin dönüşü yok. Biz haklıyız, bunu tüm ülke hatta dünya kabul etti. Görüyorsunuz gelen destekleri. Bizi yönetenler ise mecliste basının önünde bizim haksız olduğumuzu kanıtlamaya çalışıyor. Yok "yetim hakkı yiyiyorlar, yatıyorlar" filan, bunlar bir işçi için çok ağır hakaret. Ben 17 senelik işçiyim, hiçbir arkadaşımızın benden farkı yok. Yaprak tütünde çalıştık biz, akciğerlerimiz harap oldu hemen hemen herkeste astım, bel fıtığı, boyun fıtığı var. Şu anda bu üç hastalık da var bende. Bunlar yatarak olmadı. Benim 4C gibi kölelik maddesini kabul etmemi istiyorlar. Bunu yasalaştırmaya çalışıyorlar. Bunu kabul etmem, ölümümü kabul etmem demek. Burada dayanışma çok iyi. Zaten şu anda burada bulunan arkadaşlarımızın büyük bir bölümünü tanıyoruz. Çünkü biz devamlı oradan oraya taşındık, sürüldük. 2001’de Malatya’ya. 13 ilden insan geldi, alkollü içkilerden ve kapanan yaprak bakım işletmelerinden kadın arkadaşlar geldi. Samsun’da da birlikte çalışmıştık, burada tanımadığım arkadaşım yok benim. Herkes hemen hemen benim gibi. Gün boyu eylem yapıp gelen misafirleri karşılıyoruz. Sesimiz kısılmıyor bile; bu bir mucize. Gittikçe, güçleniyoruz gelen her destek bize güç ve moral veriyor. İnanılmaz enerjimiz var, dün başlamış gibiyiz 31.günü arkada bıraktık bunu saymıyoruz bile. Haklarımızı alana kadar buradayız. Petrol-İş Kadın Dergisi’ne teşekkür ediyoruz. Sizdeki kadın işçiler de Novamed’de bir mücadele verdiler, onları biliyoruz. Bizim başka çaremiz yok, birleşe, birleşe sesimizi duyurup kazanacağız. Başka türlü olmaz çünkü...

Koca koca kolileri kaldırıyorduk

Yaprak tütünde çalışıyordum. Hakkımızı alana kadar buradayım. İkizlerim var, kız daha çok küçükler onları da bıraktım.

Batman’dan bu sabah geldim, yedi çocuğum var; bıraktım onları geldim. Uykusuzum... Çocuklara iki bekâr görümcem var, onlar bakıyorlar. Kaynanam ve kayınbabam öldüğü için görümcemler de bizde oturuyor, onlara da biz bakıyoruz. 21 yıldır yaprak tütünde çalışıyordum. Hakkımızı alana kadar buradayım. İkizlerim de var kız daha çok küçükler onları da bıraktım. Ne yapacağım, geldim buraya 10 günlük rapor aldım. Hakkımızı alana kadar gitmek istemiyorum. Yine rapor alacağım. 4C’yi istemiyoruz, nasıl kendimizi besleyeceğiz, çocuğumuzu nasıl okula göndereceğiz? Biz şimdiye kadar çalıştık, yatmadık hiç. Bel fıtığı var bende, kireçlenme var, koca koca kolileri kaldırdık, meslek hastalığı var bak oturamıyorum. Yorgunum konuşamayacağım daha fazla. Çok teşekkür ederim canım.

Başımıza neler geleceğini bilmiyorduk

Sizi memur yaptık, dediler o zaman bize. "657’yi görünce biz de memur olduk" diye düşündük, 657’nin a’sı, b’si, c’si neleri varmış bilmiyormuşuz.

4 C’de çalışıyoruz biz arkadaşlarımız anlasın istiyorum 4 C’yi. Onlarla dayanışmak durumumuzu anlatmak için geldim.1999 yılında Gima’dan özelleştik biz, 1999’dan 2006 yılına kadar açıkta kaldık. O dönemde Türk-İş’in önünde bir eylem yapıldı biz de 56 gün bu eyleme katıldık, 4C çıksın, diye ama ne olduğunu, başımıza neler geleceğini bilmiyorduk. Kimse de bize anlatmamıştı. Buraya gelen bakanlar "Sizi memur yaptık." dediler o zaman bize. 657’yi görünce "Biz de memur olduk." diye düşündük, 657’nin a’sı, b’si, c’si neleri varmış bilmiyormuşuz. Yılda 10 ay çalışıyoruz, iki ay ücretsiz izine çıkartılıyoruz. Artı iki aylık dönemde SSK’lı bir işte, ek bir işte kesinlikle çalışamıyoruz. Dört ayda bir, iki günlük rapor alabiliyorsun, yani 4C’linin hastalanma hakkı yok. O dönemde bize ölümü gösterip, kansere razı ettiler. Ben Ankara’da çalışıyorum, 4Cli olarak. İki çocuğumu yatılı okula verdim. Kırşehir’e iki saatlik yola gidemiyorum. Biz karı, koca iki kişi çalışıyoruz ve üstesinden gelmiyoruz hiçbir şeyin ya tek maaşlı çalışan insanlar ne yapsın? Arkadaşlarıma, ölümü göze alsınlar buradan gitmesinler, diyorum. Zaten 4C’yi kabul ettiklerinde yaşarken ölü olacaklar. Biz de her türlü desteğe hazırız onlara.

Gazı da suyu da yiyenlerdenim

Ciğerlerimiz zaten sağlıklı değildi, sabahtan akşama kadar soğukta duruyoruz günlerdir, daha da kötü oldular. Gücümüzü aşan şeyler yaşıyoruz

31 gündür buradayım. 19 yıldır çalışıyorum. Malatya Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğü’nden geldim. Bekârım. Sonuna kadar da buradayım. Şimdiye kadar Tes-İş’in misafirhanesinde kalıyorduk, bugün her yerden insanlar geldi, ne yaparız bilmiyorum. Ben baştan beri buradaydım... Gazı da suyu da yiyenlerdenim. 4 C’yi kabul etmiyoruz, özlük haklarımızı alana kadar da buradayız. Ankara halkı destek verdi, bu tür destekler bize güç kazandırıyor. Gazı yedik hastalandık, bronşit olduk, idrar yollarımızı üşüttük. Ciğerlerimiz zaten sağlıklı değildi, sabahtan akşama kadar soğukta duruyoruz günlerdir, daha da kötü oldular. Gücümüzü aşan şeyler yaşıyoruz. Burada biz ekmek mücadelesi veriyoruz. Ailem de beni destekliyor. Çalışmazsam biliyorlar, kimse bize ekmek vermeyecek. Annem rahatsız göz ameliyatı oldu, o şekilde bırakıp geldim, aklım onda. Burada kadınlar arasında çok büyük birlik ve beraberlik var. Bizim kadın başımıza böyle ayakta durmamız erkeklere de güç veriyor. Bu güç her şeyi yener.

Çalışmak, üretmek istiyoruz

İşe gelir gibi geliyoruz buraya, burası, işimiz evimiz oldu. İnsanlar bizi destekliyor, Ankaralılar da destekliyor. Bu, çok iyi bir şey.

Malatya’dan geliyorum. Ben de bekârım, 19 yıldır çalışıyorum. Önce sigara fabrikasındaydık; günde 40-50 ton üretim yapıyorduk, yoruluyorduk ama mutluyduk, huzurluyduk. İşyerlerimiz kapatıldıktan sonra huzursuzluklar başladı. Kapatılmaması için de mücadele ettik ama başarılı olamadık. Buralara kadar gelemedik geçen yıl TEKEL kapatıldığı zaman Kayseri’ye kadar geldik ama orada bekletildik ve geri dönmek zorunda kaldık, buralara kadar gelmedik. Fabrika kapatılınca biz kendi ilimizde depolara nakledildik. Tütün yabancı şirketlere satılmıştı. Onlar da gelip depodan alıyorlardı, yapılacak fazla bir iş yoktu. İşçinin hiçbir suçu yok. Biz çalışmak istiyoruz, üretmek, iş istiyoruz, neresi olursa olsun. Bunu halka değişik yansıtıyorlar. Üretmekten zarar gelmez, üretim olmadığı zaman zarar görüyor ülke. Niye üretim yapmak istemiyorlar? Özelleştirilmeseydi tütün memleket için de bizim için de daha hayırlı olurdu. Sattıkları üründen elde ettikleriyle yeni yeni fabrikalar, yeni iş alanları açılabilirdi. Ben de baştan beri buradayım. İşe gelir gibi geliyoruz buraya, burası bizim işimiz evimiz oldu. İnsanlar bizi destekliyor, Ankaralılar da destekliyor. Bu, çok iyi bir şey. Kaç gün geçtiğinin bile farkında değiliz. Burada her kültürden, Kürt, Türk, Çerkes herkes var ve herkes işin ekmeğinin peşinde, başka bir şeyin peşinde değiliz. Gücümüz buradan geliyor. İnşallah haklarımızı alacağız. Evlerinden dışarı çıkamayan kadınlar var burada belki de şimdiye kadar, sadece işe gidip gelen kadınlara kimse "gitme sen kadınsın" diyemiyor, diyemez de artık.

Çalışma hakkımı elimden alıyorlar

Kadının çalışması şart, bir kadının ayakları üzerinde durması çok önemli. Bugün bize, TEKEL’de çalışan kadınlara "bu hakkını elinden alacağız" diyorlar. Bunu kabul edemeyiz.

Diyarbakır’dan geliyorum. 1993 yılında Muş Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğü’nde işe başladım. Bekarım. Özelleştirme nedeniyle işletmeler kapatıldığında 2001 yılında Diyarbakır’a zorunlu tayin edildim. 2001’den beri Diyarbakır Tütün İşleme Fabrikası’nda çalışıyorum. Ben çok gezmedim, bir ay gezdim, şu ana kadar. Aşama, aşama kapatıldığı için işletmeler, bazı arkadaşlarımız üç, dört yer gezmek zorunda kaldılar. Ne zamandır çok ciddi bir sorundu bu. Özelleştirmelerden sonra büyük bir miting yapılmıştı Ankara’da, şubelere döndüğümüzde konuşmuştuk, günü kurtardığımızı söylemiştim, hatta "her kapanan işyerinin işçilerini başka fabrikalara itiyorsunuz, bu çözüm değil" diyerek tartışmıştım. Sorun ötelendi. Pazarlamalar kapatıldığında bu eylem yapılabilirdi, Sigara fabrikaları kapatıldığında bu eylem yapılabilirdi. Sadece Diyarbakır’da değil bütün bölgelerde böyle oldu. En son noktaya gelindi. İşletmeler kapatıldı. "olsun fabrikalar duruyor", fabrikalar kapatıldı pazarlamalar kapatıldı, "olsun işletmeler duruyor", hep böyle dendi. İşçide bir bilinç oluşmadı, oluşturulamadı. Çalıştığımız süre bir ay da olsa "tamam olsun" dendi, bazı sorunlar görmezlikten gelindi. Kitlesel anlamdaki eylemler çok daha önce yapılabilirdi. Çünkü o zaman biz üretiyorduk, fabrikalar çalışıyor, pazarlamalar işliyordu, üretimden gelen gücümüzü kullanabilirdik. Bugün artık gidecek yer kalmadı. 31 gündür buradayım ben. Saldırıda çok ciddi anlamda gaz yedim iki gün rahatsızlandım. Alanı terk etmemek için eylemin kırılmaması adına sonuna kadar kaldım. Oradan kaçmak demoralize etmek olurdu birilerini. Ama insanlık dışı bir saldırıydı. Bizi dağıtmaya yönelik değildi sadece, farklı hesaplar bizim üzerimizden temizlendiği için ciddi anlamda hırpalandık. Kimin eylemi olsaydı, kim hakkını aramaya çalışsaydı, herhangi bir sendika o gün aynı muameleyle karşı karşıya kalacaktı. Ankara’nın bu kışında, dirhem kuru yer kalmamıştı üzerimde, çantamın içinden sular akıyordu. 78’ler Derneği bizi sokaklardan tek tek topladı. Sağ olsunlar eşorfman almışlar, onları giydik. Dağıtmaya yönelik bir şey değildi, savaş gibi bir şeydi, gözdağı verdiler. Kesk’ten, çeşitli sivil toplum örgütlerinden, Emep’ten kadınlar bizi misafir ettiler. Şimdi yeğenlerimde kalıyorum. Zaten kadınlar nerede, yerleşti mi yerleşmedi mi, diye kimse gelip sormadı. Fabrikada çok kadın olmadığı için, bizle pek ilgilenmediler. Görüyorsunuz, hala öksürüyorum. Yarın yine doktora gideceğim. Ama çok güçlü durduk, hala da duruyoruz.

Bu insafsızlığı, vicdansızlığı, bu kadar duyarsız kalınabileceğini gerçekten de tahmin etmiyordum. Ben Diyarbakır’dan çıktığımda sorunun bir, iki günde çözümleneceğini, bizim de geri döneceğimizi düşünüyordum. Bugün 31 gün hala sonuç yok. Bize dayatılan kölelik yasasını, çalışma süresini üç gün, beş gün yükseltip, allayıp pullayıp önümüze sunuyorlar. Her sene bakanlar kurulu oturup vize verecek. Bunun diğer sene için hiç güvencesi yok. Hükümet değişse "Bundan önceki hükümetin verdiği hak, ben bunu kabul etmiyorum, beni bağlamaz" deme hakkına sahip. O zaman ne olacak? Ayrıca sosyal haklarımızın tümü elimizden gidiyor. Ama direniyoruz.

Şu anda pek iyi durumda değiliz. Yanımızda kıyafet getirmedik. Barınma sorunuzu var, banyo yapmanız gerekiyor. Öğrenciler, diğer sendikalar, ivil toplum örgütleri bizi destekliyor. Kumpanyaları bile başkaları getiriyor... Türk-İş çok az şey yapıyor. Bu tarz eylemlerde her şeyin daha önceden hesaplanması lazım yarın herkes burada olacak, yağmur yağsa, çadır yok ortada, tabure falan hiçbir şey yok. İnanılmaz bir koordinasyon bozukluğu var. Her Şubeden işçi arkadaşlar kendileri kendi koordinasyonlarını yapıyorlar. Tabipler odası sağ olsun... Yukarıda oda açtılar, hastalara bakıyorlar. Memur sendikalarında biliyorsunuz, denetleme mekanizmaları var. İşçi sendikalarında maalesef bu yok. İşçi arkadaşlardan rica ediyorum. Sendikalarını denetlesinler. Bizde pek çok şey göstermelik olarak yapılıyor. Mesela, kadın kolları temsilciliği verildi ama göstermelik bir şeydi, yapmak istediklerimin hiçbirini yapamadım, olmadı. Boşuna yer işgal etmeyeyim diye dilekçemi verip istifa ettim. İşçi arkadaşlarımızın verdikleri oyu takip etmeleri lazım. Eğitim istesinler, bilgilenmek için paneller istesinler... Bize dayatılan şeyin içeriğini kaba hatlarıyla burada öğrendik. Son noktayı beklemesinler, araştırsınlar, istesinler. Ataerkil toplumda kadın olmak çok zor. Bir yerde çalıştığınızda bir sosyal statü elde ediyorsunuz, kadının çalışması şart, bir kadının ayakları üzerinde durması çok önemli. Bugün bize TEKEL’de çalışan kadınlara "bu hakkını elinden alacağız" diyorlar. Bunu kabul edemeyiz. Bir de kadın istihdamını artıralım, diyorlar. Benim çalışma hakkımı elimden alıyorlar.

Ben hem gözlem yapıyorum, hem de okuyorum. Kendi açımdan bunları öngörebiliyordum... Kadınların emeğine saldırıldığı zaman nasıl aslan kesildiğini, gözünün hiç korkmadığını gördüm, eylemimizde bu beni bir kadın olarak çok umutlandırdı. Düne kadar hiçbir dünya görüşü olmayan sadece aldığı maaşı düşünen kadınların 31 günlük eylemde çok çok şeyler öğrendiğini gördüm. Arkadaşlara, yarın öbür gün bir hak arama eylemi olduğunda gider misiniz, diye soruyorum hepsi "evet" diyor.

Sırtımızdan ter akıyordu

Eyleme gelirken, kızım, eşim "sen ne yapacaksın, hastasın" dediler. Ama ben "Olur mu annem, bu bizim davamız ben gitmesem, sen gitmesen kim gidecek?" dedim. Buradayım işte.

İzmir’den geliyorum, uykusuz ve yorgunum, başım da çatlayacakmış gibi ağrıyor. Ama sonuç alacağımızı düşünüyorum ben uykusuz ve yorgun olmamıza değecek yani. İzmir’de de eylemler yaptık AKP binasının önünde eylem yaptık, vapurda yaptık... Orada da durmuyorduk . 20 senedir çalışıyorum, emekliliğime bir sene kaldı. Bir oğlum, bir kızım var, oğlum evli, kızım 23 yaşında bekar ve çalışmıyor. Eşim de bir buçuk senedir çalışmıyor, bir tek ben çalışıyorum. İki evi birden idare ediyorum... Çok rahatsızım esasında çalışmaya gücüm yetmiyor ama başka çıkar yolumuz da yok. Bende de meslek hastalıkları var. Astım, bronşit, bel fıtığı. Tütünden kaynaklanan rahatsızlıklar. Hastalık sahibi oldum, yatmadık biz yan gelip, hiçbir zaman. Sırtımızdan ter akıyordu. Eyleme gelirken, kızım, eşim "sen ne yapacaksın, hastasın" dediler. Ama ben "Olur mu annem, bu bizim dava-
mız ben gitmesem, sen gitmesen kim gidecek" dedim. Buradayım işte. Eşim de gitme, dedi ama ben dinlemedim, onu geldim. Arkadaşlarımla sonuna kadar buradayız, hakkımızı almadan bir yere kımıldamayacağız.

Sağ kolum artık tutmuyor

Boğazımdan ameliyat oldum, parça aldılar. O ortama girmemem lazımmış ama ben gene de işimi bırakamadım, çalışıyorum. Herkes gibi çocuğumun geleceğini düşünüyorum.

Ben de 20 senedir çalışıyorum. Evliyim bir kızım var. İzmir Balatçık Tütün İşletmesi’nde sıyırma bölümünde çalışıyorum. İşimiz çok ağırdı, yeri geldiğinde önümüzdeki suyu içmeye, tuvalete gitmeye bile fırsat bulamıyoruz. Sıyırmada çalıştığımız için kolumda sinir sıkışması, tenisçi hastalığı, boynumda da boyun fıtığı var. Sürekli sıyırma yaptığım için bu sağ kolum tutmuyor artık. Akşama kadar tütün sıyırıyoruz ha babam de babam. Kızım var benim küçük 9 yaşında ağlaya, ağlaya bıraktım, geldim. Babası bakıyor, eşim destek veriyor, çünkü hakkımızı arıyoruz; başbakanın dediği gibi yan gelip yatmadık, yetimin hakkını da yemedik, alnımızın teriyle para kazandık, kazandıysak. Yatarak almadık. Belimiz ağrıyor, tütün kokusu solumaktan ciğerlerimiz harap, boğazımdan ameliyat oldum, parça aldılar. O ortama girmemem lazımmış ama ben gene de işimi bırakamadım, çalışıyorum. Herkes gibi çocuğumun geleceğini düşünüyorum. Okumasını istiyorum. Onlar bizim çektiğimizi çekmesinler istiyorum. 4 C ile biz çocuklarımızı okutup onlara iyi bir gelecek hazırlayamayız. Bu eylemde kazanacağımıza inanıyorum. Buraya geldikten sonra da inancım pekişti, bizi destekleyenlere teşekkür ediyorum.

İl, il gezdirdiler bizi

Çok başarılı çocuklardı ama sürekli okul değiştirmek onların başarılarını da etkiledi. Büyük çocuğum ilkokul beşe kadar altı, yedi öğretmen değiştirdi.

Ben Adana’dan geliyorum ve 21 yıllık tütün işçisiyim. İlk işe girdiğim yer Batman’dı kaçıncı işyerimin olduğunu unuttum. Batman, Malatya, İzmir, Antakya, Ankara, Adana. İl, il gezdik. Adana’da başmüdürlükten, Adana Yaprak Tütüne gittik. Ekmeğimizin peşinde dolaşıyoruz. Hiçbir zaman pes etmedik, etmeyi de düşünmüyoruz. Çocuklarımızın geleceği için çalışmak zorundayız. Aslında benim primim dolu, hizmet de dolu yaş vurduğu için emekli olamıyorum. Benim iş için oradan oraya gitmemle çocuklarım mahfoldu, psikolojileri bozuldu. Çok başarılı çocuklardı ama sürekli okul değiştirmek onların başarılarını da etkiledi. Şu anda hiç de istediğim durumda değiller. Büyük çocuğum ilkokul beşe kadar altı, yedi öğretmen değiştirdi. Bu durum her şeyimizi etkiledi. Batman’da da İzmir’de çok yoğun çalışıyorduk. Pek çok arkadaşımız sağlığını kaybetti kimisi kanser, kimisi astım, kimisi bronşit oldu. Meslek hastalığı bunlar, toza bağlı alerjik hastalıklar şu anda birçoğumuz hastayız. Adana’dayım şu anda benim hiç akrabam yok orada. İki çocuğum okula gidiyor. Onları yalnız bırakıp gelmek zorunda kaldım. Arada gidip, tekrar dönüyorum. Beyim de bıktı artık, çocuklara bakmaktan. Ama ben sonuna kadar devam edeceğim. Çocuklarımın geleceği için direneceğiz sonuna kadar buradayız.

Ameliyatlıyım, ama atladım geldim

Üretime erkek koymadıkları için, biz erkeklerin yaptığı işi yapıyoruz, tütün balyalarını atıyoruz, indirip, kaldırıyoruz. Erkekler genellikle depoda çalışıyorlar.

16 yıldır İzmir Balatçık’ta çalışıyorum. O kadar ağır koşullarda çalışıyorduk ki sağlığımı kaybettim. Bütün gün ayakta durmaktan, süpürge ve sıyırma yapmaktan bacaklarımda varis çıktı. Ameliyat olmak zorunda kaldım. Bir günlük ameliyatlıyım ama ona rağmen sakat ayağımla geldim buraya. Emek harcadık biz. Başka bir şey değil. Ben diğer arkadaşlarım gibi fazla dolaşmadım ama sağlığımı kaybettim. İki kızımla hayata tutunmaya çalışıyorum. Babaları bile yok başında; kiradayım. Tek başıma okutmaya çalışıyorum. Biri 10 yaşında diğeri, 16 anneme bırakıp geldim onları. Annemlerin de bir emeklisi bir geliri yok onlar da benim elime bakıyor.

Ekmeğimiz için çocuklarımız için sonuna kadar da mücadele edeceğiz, bırakmayacağız bu işin peşini. Bu sabah geldik ve olumlu bir cevap almadan da gitmeyeceğiz. Buraya gelenler o kadar zor koşullarda geldiler ki. Biz son güne kadar sıyırma yaptık. İşimizi bırakıp da geldik. Hala üretim yapıyoruz. Gelip kimse görmedi, bizim üretim yaptığımızı, gazetecileri getirelim dedik, sokmadılar. Bu Tayyip diyor ki, yan gelip yattınız, diyor. Ben 16 yıl bir gün yatmadım. Herkes biliyor, görüyor bunu... Ezilen hep işçi sınıfı oluyor. Kimse bilmiyor, bizim son güne kadar çalıştığımızı. İzin kestirip gittik. Bizi "çalışmıyor" diye suçlu duruma sokmak istiyorlar. Biz fabrikada herkes çıkarılmıyor, Ocak ayının 31’inde bazıları çalışmaya devam edecekler, bazıları gidecekler. Bu da haksızlık oluyor. 31’ine kadar burada Ankara’dayız. Üretime artık erkek koymadıkları için, biz erkeklerin yaptığı işi yapıyoruz, balya atıyoruz, indirip, kaldırıyoruz. Erkekler genellikle depoda çalışıyorlar. Bakın ben de bel fıtığı da var, ellerim egzama oldu tütün dokunuyor bana. Ameliyat olurken film çektiler... Bana "sen sigara mı içiyorsun", diye sordular. Yok dedim, ben hayatında sigara içmiş bir kadın değilim. TEKEL’de çalışıyorum tozun içinde, dedim. Ciğerlerim lekelenmiş bu yaşta. Kim yan gelip yatmış, utanmaları lazım.

Onbir ay çalış, sonrası belli değil

Eşime, ben yıllarımı vermişim, bu ekmeği sen de yedin, arkamda olmak zorundasın, diyorum. Zaten arkamda da, destekliyor beni.

İzmir’den geldim, Balatçık’tan. Bizim orada üretim devam ediyor yordu hala. Şalterleri indirdik, geldik. Birkaç arkadaşımız rahatsızlığından dolayı gelemedi onun dışındakiler buradayız. Biz onlardan fazla bir şey istemiyoruz, kazanılmış haklarımıza sahip çıkmak için buradayız hakkımızı almaya geldik. Yapılan haksızlığa karşı direnmeye geldik. Ekmeğimizi istiyoruz biz. İşimizin daimi olmasını istiyoruz. 4C bir aldatmacadır. Bir senelik sözleşme yapacaklar bizlerle diğer sene ne olacak? Bu aldatmacanın karşısında durmaya geldik. 16 yıldır çalışıyorum, emekliliğime beş yılım var. Abartılı maaş bordrosunu gösterip, insanları kandırıyorlar. Bordroların hepsi brüt, en fazla alanımız 1 350 TL alıyor. Bize "Çok yiyiyorsunuz, bir ekmek yerine yarım ekmek yiyin" diyorlar. "Bu sene doydunuz, seneye Allah kerim" diyorlar. Emekli olasıya kadar böyle çalışsak, yine de olabilir. Ama bize bu konuda hiçbir garanti vermiyorlar. Bir sene çalışacağız, sonrası belli değil. Gittiğimiz iş yerinde işçi istihdamı fazla olursa çıkartılacağız. Sosyal haklarımızı vermeyecekler. Kıdem tazminatını zaten hak etmiştik. TEKEL işçisini paranın, menfaatinin peşinde koşan insanlar olarak gösteriyorlar. Tekrar söylüyorum. Biz ekmeğimizin, işimizin peşindeyiz. Başka bir şeyin değil. Hepimiz sakatız... Bel fıtığı, kireçlenme, depresyon, astım… Bir tek geçen sene 7 ay çalışmadık. O da işverenin ayıbı bizim değil. İş veriyorlar da yapmıyor muyuz? Sen sigarayı, şarabı kapatırsan nerede çalışacak insanlar, kendi işçinize bu yapılır mı? Üç çocuğum var. Eşime bıraktım. Çocuklara bakan olsaydı o da gelirdi. Eşime, ben yıllarımı vermişim, bu ekmeği sen de yedin, arkamda olmak zorundasın, diyorum. Zaten arkamda da, destekliyor beni. Sesim, soluğum kısıldı bakın bağırmaktan hak arıyoruz, burada hak. İzmir’de biz gemi de kaçırdık. Ekmek kavgası vermemin hazzını yaşadım orada, Herkes bizi destekledi. Bu yalnızca bizim sorunumuz değil, biz çocuklarımızın, gelecek kuşakların hakkını da savunuyoruz. Sosyal haklarımıza sahip çıkmazsak onlar ne yapacaklar. Emekliliği de göremeyecekler belki onlar. Hem gün istiyorlar, hem de uzun süre çalıştırmıyorlar, bu ne biçim anlayış? Fabrikada üretimde hep kadınlar çalışıyor. Biz yaprağı ipten sıyırıyoruz, o tozları yutanlar bizleriz yani.

Tozlu, kurtlu, böcekli, ilaçlı tütünler…sesimin kısıklığı biraz da ondan. Başbakan 31 ocak son, diyor biz hala üretim yapıyoruz. İhtiyaç yoksa niye üretim yapılıyor? Hepsi aldatmaca. Ekmeğimizi helal kazanıyoruz. Sigara işçisiyim ben, sigarayı kapattılar, başmüdürlüğü kapattılar, buraya geldik... İnsanları yığdılar önce öyle şimdi de konuşuyorlar. Ben İzmir içinde gezdim ama İstanbul’a, Bandırmaya gidenler oldu bizim oradan. Biz kazınılmış haklarımızın peşindeyiz... Başka bir şey istemiyoruz.

Kalp romatizması var bende

Hastalığımda çalıştığım yerin de etkisi var tabii. Küçücük, havasız boğucu bir yerde çalışıyorduk. Çalıştığım yerde işçiye değil, tütüne önem veriliyordu. Ama yine de ekmeğimizdir, diyorduk

Diyabakır’ da damar çekme fabrikasında çalışıyordum. 21 senelik işçiyim. Ama yaştan dolayı emekli olamıyorum. Yazının geldiği güne kadar çalıştık. Ertesi gün sizi işten çıkaracağız, diyorlar. Bantta çalışıyordum, tütün balyaları önümüze geliyordu. Fabrika çok büyük, ufala, ufala gidiyor tütün ama. Gelsin bir görsün hele yan gelip yattık mı. Yaşı ne olursa olsun süresi dolanları emekli edelim, diğerlerini de sürekli çalışabilecekleri bir kuruma verelim deseydi, biz de bu hale düşmezdik, kendisi de bu kadar çıkmazda kalmazdı. Hizmeti dolanı emekli olur, bu karda kışta Ankara yolunu çeşme yapmazdık. Yazıklar olsun ona.

Başlangıçtan beri buradayım. Ama hastayım, bende kalp romatizması var. Bir ara hastalandığım için gittim, kalbim sıkışıyordu, nefes alamıyordum. Sonra tekrar geldim.

Hastalığımda çalıştığım yerin de etkisi var tabii. Küçücük havasız boğucu bir yerde çalışıyorduk. Çalıştığım yerde işçiye değil, tütüne daha fazla önem veriliyordu... Yine de ekmeğimizdir çalışırız, diyorduk. Yazın Diyarbakır valisi ziyarete gelmişti, bizim çalıştığımız yerde birkaç dakika kaldı, buram, buram terledi duramadı gitti. Biz her gün o koşullarda çalışıyorduk. Terimiz ayaklarımızın dibine kadar damlıyordu. "Ananızdan emdiğiniz süt kadar helaldir aldığınız para" demişti o zaman. "Çalışmıyorlar" diyor bir de başbakan valinin kendisi gördü nasıl çalıştığımızı. Ne vali ne de AKP’liler Diyarbakır’da çıkmıyorlar karşımıza. Bize destek yok hiçbir yerden.

10 ve 13 yaşlarında iki çocuğum var, eşim çalışmıyor, ona bıraktım çocukları geldim. Bir aydır hepimiz ailece ağlıyoruz. Yediğimiz ekmek haram oluyor bize. Tutacak bir dalım yok ne evim var, ne de başka bir gelirim. Sadece sadece maaşım var. Ayda bir kalp iğnesi vurulmam gerekiyor. Ben çalışmasam ölürüz. Burada en çok dayanışma hoşuma gidiyor. Arkadaşlarla her şeyi ekmeğimizi, yemeğimizi, giyimimizi paylaşıyoruz. Ekmeğimizin peşindeyiz biz. Vicdanı olanlar görür bunu. Maliye Bakanı Mehmet Şimsek- bölgemizin insanı olacak bir de- diyor ki 4C yoktu biz çıkardık. Sanki iyi bir şey yapmışlar. Yeni evlendi biliyorsunuz, evinde 6-7 banyosu var. Villalarda oturuyor. Bizim bir tek odamız bile yok. Yazıklar olsun onlara.

Çocuklara babaları bakıyor

Cevizli TEKEL’den geliyoruz. Şu anda üretim yok. Önce yaprağa gittik, sonra sosyal tesislere, oradan yuvaya dağıldık. Şimdi onlar da bitti. Evliyim, çocukları evde bıraktım, babaları bakıyor, perişan olduk hep birlikte. Eşim bana ses çıkarmıyor. Ekmek parası, ne diyecek. Geceyi buralarda geçiriyoruz. Donduk. Bak sesim de kısıldı, konuşamıyoruz artık ama hakkımızı almadan hiçbir yere gitmiyoruz. Buradayız, bilsinler.

Annelik sorumlulukları bitmiyor

Çocuğum ana sınıfına gidiyor. Sabahları erken uyandırıyorum babasını ona sütünü içirmesi için. Yemek için de "şunu yap, bunu pişir" filan diyorum, bura-
dan.

2001’de Batman’dan geldik İstanbul Cevizli’ye. Özelleştirmeye karşı da eylemler yaptık biz. O tarihten aldılar bizi yaprağa, bazı kadınları büro işine verdiler. Bazıları yemekhaneye gitti, kimileri de odacılık yapmaya başladı. Memurlara hizmet yapıyorduk. Herkes dağıldı yani. 32 gündür buradayız. İki küçük çocuğum var, babaları bakıyor onlara. O konularda anlayışlıdır eşim, gelmek de istedi, ama çocukların okulu var. Karne aldıktan sonra onlar da buraya gelecekler. Geceleri soğuk oluyor. Yürüyoruz, oynuyoruz, ısınmak için ateş de yaktık gazetelerle. Başım ağrıyor, zaten hepimizde astım var, sağlığımızı çoktan kaybettik biz. 21 yıldır çalışıyorum ve emekli olamıyorum. Bu olur mu? Eylemlerimizle kendimizi anlatmaya çalışıyoruz. 4C’ye geçersek ne yaparız? İstanbul’da zaten kiralar; 500-600 TL. Kira mı vereceksin, geçinecek misin, çocukları mı okutacaksın? Hangi birini yapacaksın? Eşim çalışmıyor. Daha doğrusu iş bulunca çalışıyor. Ben 2001’de yeni doğum yapmıştım Aralık ayında 20 günlükken bebeğimi aldım da geldim. O ay İstanbul da çok kar yağmıştı. Hiçbir yeri bilmiyorduk. Sendika bize çok yardımcı oldu. Ev tuttular, yerleştirdiler. Çok sevinmiştik o zaman. Anneyim ben sorumluluklarım burada da devam ediyor. Çocuğum ana sınıfına gidiyor. Sabahları erken uyandırıyorum babasını kalkıp ona sütünü içirmesi için. Yemek konusunda da "şunu yap, bunu pişir" filan diyorum, buradan. Her şeyi kadın yaptığı böyle bir günde yük ona yüklendiğinde erkek de ne yapacağını şaşırıyor tabii. Bir yol gösterince daha kolay oluyor. "Beslenmesini hazırla, şunu giydir, sütünü içir" diye buradan telefonla anlatıyorum. Çocuğa da telefon açıyorum. "Anne gel artık, polis amcalar sizi çok dövdüler mi?" diye soruyor. "Yok yavrum" diyorum. "Ama televizyondan gördük" diyor. Onların da psikolojileri bozuldu. Hakkımızı alana kadar buradayız.

Annelik burada da devam ediyor

Evliyim. 21 yıldır çalışıyorum, emekli olamadım. Beş çocuğum var dördü okuyor. Kirada oturuyorum. Ben de Cevizli’de çalışıyordum. Fabrikaya yakın yerde ev de tutmuştuk. 570 TL kira veriyorum, dört çocuk okutuyorum. 4C’ye geçsem aldığım para kirama yetmez. Eşim özel sektörde yeni işe girdi, as-
gari ücretle çalışıyor. Çocukları babasına bıraktım geldim, o ilgileniyor. Eşimin ve çocuklarımın geleceği için buradayım. Hakkımızı almadan gitmeyeceğiz. Gerekirse bir ay daha buradayız. Çocuklarım okula gidiyor. Sabahları buradan uyandırıyorum. Ben uyandırmazsam okula geç kalıyorlar. Annelik burada da devam ediyor. Biz zam istemiyoruz. Haklarımızı istiyoruz.