CİNSİYET EŞİTLİĞİNİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ GÜNDEM

IndustriALL küresel sendika “Kongre Eylem Planının Uygulanması ve Cinsiyet Eşitliğini Dönüştürücü Gündeme İlişkin Karar” toplantısı 24 Ağustos 2026’da Petrol-İş Sendikası ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Toplantıda sendikalarda toplumsal cinsiyet eşitliğinin güçlendirilmesi, kadınların sendikal temsili, cinsiyete dayalı şiddet ve tacizle mücadele ile ücret eşitliği konuları ele alındı.

Toplantının temel gündemini, Kasım 2025’te Sydney’de gerçekleştirilen IndustriALL Kongresi’nde alınan “Cinsiyet Eşitliğini Dönüştürücü Gündem” kararının üye sendikalarda hayata geçirilmesi ve sendikalarda toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik çalışmaların daha kalıcı ve etkin hale getirilmesi oluşturdu. Toplantıya küresel sendika IndustriALL Cenevre Ofisi’nden yönetici ve sorumlular, Türkiye Kadın Ağı’nda temsil edilen Türkiye üyesi sendikaların genel başkanları ve ilgili uzmanlarının yanı sıra, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) genel merkezi ve Türkiye Ofisi’nden uzmanlar da çevrimiçi olarak katıldılar.

Çalışma yaşamında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için sendikalarda yürütülen çalışmalara ivme kazandırılması, sendikalar arasında deneyim aktarımı, kadın dayanışması ve uluslararası sendikal dünyada yürütülen eşitlik mücadelesiyle ortak bir hat oluşturmak hedefleriyle 2015’ten beri Türkiye üyesi sendikaları buluşturan IndustriALL Türkiye Kadın Ağı, son olarak 2024’te cinsiyete dayalı ücret eşitliğiyle ilgili bir çalışma başlatmıştı.

Toplantıda ilk olarak IndustriALL Toplumsal Cinsiyet ve Beyaz Yakalı İşçiler Direktörü Armelle Seby söz aldı. Herkesi selamlayarak söze başlayan Seby, ilk olarak toplantının amacına değindi. IndustriALL’un toplantı ve etkinlikler için uyguladığı şiddet ve taciz politika metnini okuduktan sonra sözü Kemal Özkan’a bıraktı.

“Eşitlik Mücadelesinde Sendika Yönetimlerinin Desteği Büyük Önem Taşıyor”

IndustriALL Genel Sekreter Yardımcısı Kemal Özkan, toplantıya sendika yöneticilerinin katılmasının kadın ağı çalışmaları açısından önemli bulduğunu belirterek eşitsizlikle mücadelede sendika başkanlarının desteğine büyük bir ihtiyaç olduğunu dile getirdi. Katılan tüm sendika başkanlarına tekrar teşekkür eden Özkan, küresel eşitsizliğin artık bir kriz noktasına geldiğini; çözüm için ilk olarak bu eşitsizliğin kaynağına yönelmek gerektiğini dile getirdi.

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün bu yılın başında yayınladığı rapordan önemli bulgular paylaşan Özkan, kadınların, erkeklerle aynı işi yapsalar dahi onların kazançlarının üçte ikisine sahip olabildiklerini; ayrıca bakım işlerinin ücretlendirilmesi durumunda 10 trilyon dolarlık bir maliyet yaratacağını hatırlattı. Dünya milli gelirinin yüzde onuna karşılık gelen bu tutarın kadınların geliri açısından büyük bir açık oluşturduğunu belirtti.

Eşitsizlikle mücadelenin kilit noktalarından biri olan cinsiyet eşitsizliğinin giderilmesi noktasında sendikal politikaların büyük bir payı olduğuna işaret eden Özkan, Kasım 2025’te Sydney’de yapılan IndustriALL genel kurulunda alınan cinsiyet eşitliğini dönüştürücü gündeme ilişkin karar bakımından sendikaların kendilerini tekrar sorgulayarak bu dönüşümde yerlerini almalarının önemini vurguladı. Özkan’dan sonra, ilk olarak sendikamız genel başkanı Süleyman Akyüz söz alarak Petrol-İş Sendikası’nın toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki politikalarını, bugüne kadar kaydedilen gelişmeleri ve kongre kararına ilişkin düşüncelerini paylaştı.

Genel Başkan Süleyman Akyüz: “Petrol-İş Olarak Bu Meseleyi Önemli Buluyoruz”

Genel Başkan Süleyman Akyüz, herkesi selamladıktan sonra 4-7 Kasım 2025 tarihleri arasında Sydney’de yapılan toplantıda bu konunun temellerinin atıldığını, kadın-erkek eşitliğine dair, şiddet ve mobbingle mücadeleye dair pek çok konunun orada tartışıldığını dile getirdi. Bu meseleye Petrol-İş olarak çok değer verdiklerini ve önemli bulduklarını söyledi. Sendikamızda kadınların yer aldığı örgütlenmelerde başarı oranının yükseldiğini hatırlattı. Genel Başkan Akyüz, ayrıca Petrol-İş Sendikası olarak kadın-erkek eşitliği konusunda hem sendika tüzüğünde hem toplu sözleşmelerde yer alan hükümlere değinerek ücret eşitliği konusunda bugüne kadar bir sorun yaşanmadığını dile getirdi.

Yaşanan sorunun esasında temsiliyet konusunda olduğunu, ülkede %30 civarındaki kadın istihdamına karşılık sendikalılık oranının %25’lerde kaldığını; Petrol-İş’in örgütlü olduğu işkollarında bu sayının daha da düştüğünü belirtti. Bunun işkolunun özelliğiyle ilgili bir durum olduğunu sözlerine ekledi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın Temmuz 2026’da açıkladığı işçi ve sendika üye sayılarına göre, Türkiye’de sendikalaşma oranının %14’ün de altına düştüğünü belirten Akyüz, örgütlenmenin günümüzün öncelikli sorunlarından biri olduğunu, özellikle kadın işçilerin örgütlenmesine her zamankinden fazla ihtiyaç olduğunu, örgüt içinde temsiliyetin artması için çalışma yapılması gerektiğini dile getirdi.

Eşitlikle ilgili her konuya mümkün olduğunca toplu sözleşmelerde yer verilmesine dikkat edildiğini vurgulayan Akyüz, toplantıyı bu açıdan önemli bulduğunu belirtti. Bu çalışmayı başlattıkları için küresel sendika temsilcilerine ayrıca teşekkür eden Akyüz, katılımcı sendikaları ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Sendikalar Deneyimlerini Paylaştılar

Oturumun devamında toplantıya katılan Birleşik Metal-İş, Öz Çelik-İş, Öz İplik-İş, Selüloz-İş, Türkiye Dok Gemi-İş sendikasının başkanları söz alarak sendikalarının bu konudaki hassasiyetlerini, bugüne kadar yapılan çalışmaları ve önümüzdeki dönem için sendikalarına yapılması planlanan çalışmaları paylaştılar. Başkanların konuştuğu ilk oturumdan sonra sendikaların cinsiyete dayalı şiddet ve tacizle ilgili çalışmalarının paylaşıldığı oturuma geçildi.

Öğleden sonraki üçüncü oturumda “Ücret Eşitliği ve Cinsiyete Dayalı Ücret Farkı” konuşuldu. Armelle Seby’nin ücret eşitliğiyle ilgili bilgilendirici sunumunun ardından ILO Türkiye Ofisi’nden ve ILO Genel Merkezi’nden uzmanlar online bağlantı kurarak ücret eşitliğiyle ilgili ILO’nun hazırlamış olduğu raporları ve ücret farkının tespit edilmesinde izlenecek yöntemler konusunda sunumlar gerçekleştirdi.

IndustriALL Tükiye Kadın Ağı’nın iki yıl önce aldığı karar doğrultusunda üye sendikaların kendi işkollarında yürüttüğü ücret eşitliği çalışmalarının sonuçları da toplantıda paylaşıldı. Çalışmalarını tamamlayan Birleşik Metal-İş ve Petrol-İş Sendikaları, kendi işkollarında yaptıkları araştırma ve değerlendirmeleri katılımcılara sundu. Sonraki adımlara ilişkin temenni ve önerilerin sunulmasından sonra toplantı sona erdi.

Toplantının ayrıntılarına, yapılan konuşmalara, sunum ve paylaşımlara Petrol-İş Kadın Dergisi’nin 77. sayısında yer verilecektir.